Engelli bireyler tarafından ÖTV muafiyeti kapsamında satın alınan araçların trafik kazası sonucu pert (tam hasarlı) hâle gelmesi, sigorta tazminatının nasıl hesaplanacağı konusunda ciddi tereddütlere yol açmaktadır. Uygulamada sigorta şirketleri ile araç sahipleri arasında en sık uyuşmazlık yaşanan konulardan biri, ÖTV’nin tazminat hesabına dahil edilip edilmeyeceği meselesidir.

Bu yazıda, ÖTV muafiyetli engelli aracın pert olması hâlinde sigorta tazminatının nasıl belirleneceği, hukuki dayanaklar ve başvurulabilecek yollar ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

---

ÖTV Muafiyetli Araç Nedir?

Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti, belirli oranlarda engelli olan bireylere, kanunda öngörülen şartlar dâhilinde araç satın alırken tanınan bir vergi istisnasıdır. Bu kapsamda alınan araçlar, normal piyasa koşullarına göre daha düşük bedelle satın alınmaktadır. Ancak bu durum, aracın ekonomik değerinin düşük olduğu anlamına gelmez.

---

Engelli Aracın Pert Olması Ne Anlama Gelir?

Bir aracın pert sayılabilmesi için, onarım masraflarının aracın kaza tarihindeki rayiç değerine yaklaşması veya bu değeri aşması gerekir. Sigorta şirketi, eksper raporu doğrultusunda aracın pert olduğuna karar verir ve araç sahibine bir tazminat teklifinde bulunur.

ÖTV muafiyetli araçlarda sorun, bu tazminatın ÖTV düşülerek mi yoksa ÖTV dahil rayiç bedel üzerinden mi hesaplanacağı noktasında ortaya çıkar.

---

Sigorta Tazminatı Hesaplanırken ÖTV Düşülür mü?

Sigorta hukukunun temel ilkesi, zarar görenin eski hâline getirilmesidir. Başka bir ifadeyle, araç sahibi kazadan önce hangi ekonomik değere sahipse, tazminatla bu duruma en yakın noktaya getirilmelidir.

Uygulamada ve yargı kararlarında ağırlıklı görüş şudur:

• Araç sahibi, pert olan aracın yerine aynı nitelikte yeni bir araç alacaksa, bu aracın bedeli piyasada ÖTV dahil olarak belirlenmektedir.
• Bu nedenle, sigorta tazminatının ÖTV dahil rayiç bedel üzerinden hesaplanması gerekir.
• Sadece aracın hurda değeri veya sigorta şirketinin iç hesaplamaları esas alınarak ÖTV düşülmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir.

Bu yaklaşım, engelli araç sahiplerinin zarara uğramasını önlemeyi amaçlamaktadır.

---

Sigorta Şirketinin Düşük Tazminat Teklif Etmesi Hâlinde Ne Yapılabilir?

Sigorta şirketinin, ÖTV’yi düşerek eksik tazminat teklif etmesi hâlinde araç sahibinin şu hakları bulunmaktadır:

1. Yazılı İtiraz

Öncelikle sigorta şirketine yazılı başvuru yapılarak, tazminatın neden eksik olduğu açıkça belirtilmelidir. Araç bedelinin emsal piyasa değerleriyle karşılaştırılması bu aşamada önemlidir.

2. Zorunlu Arabuluculuk

Sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamazsa, dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulması gerekir. Bu aşama tamamlanmadan açılan davalar usulden reddedilir.

3. Sigorta Tahkimi veya Dava Yolu

Arabuluculuk sonrası sonuç alınamazsa:

• Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılabilir veya
• Asliye Ticaret Mahkemesi’nde tazminat davası açılabilir.

Mahkeme veya tahkim heyeti, bilirkişi incelemesiyle aracın gerçek rayiç değerini belirleyerek karar verir.

---

Zamanaşımı ve Sürelere Dikkat

Trafik kazasından doğan sigorta tazminatı talepleri bakımından zamanaşımı süresi büyük önem taşır. Süresi içinde başvuru yapılmaması hâlinde hak kaybı yaşanabilir. Bu nedenle sigorta teklifinin tebliğinden sonra gecikmeden hukuki sürecin başlatılması gerekir.

---

Sonuç

ÖTV muafiyetli engelli aracın pert olması hâlinde, sigorta tazminatının ÖTV düşülerek hesaplanması çoğu durumda araç sahibini zarara uğratmaktadır. Hukukun amacı, zarar göreni kazadan önceki ekonomik durumuna en yakın noktaya getirmektir. Bu nedenle pert tazminatının, aracın ÖTV dahil gerçek piyasa değeri esas alınarak belirlenmesi gerekir.

Eksik tazminat teklifleri karşısında araç sahiplerinin itiraz, arabuluculuk ve dava haklarını bilinçli şekilde kullanmaları büyük önem taşır.